Hoofdcategorieën

Friese beweging wil dakjes in internetadressen hebben

Door Hielko van der Hoorn, zaterdag 27 maart 2004 16:24
Bron: De Telegraaf, submitter: Keypunchie, views: 19.013

De Telegraaf bericht dat de raad van de Friese beweging (Ried fan de Fryske Beweging) in een brief aan de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) heeft laten weten dat zij vinden dat het mogelijk moet worden om domeinnamen te registreren met leestekens. "Het is te gek voor woorden dat we gedwongen zijn Friese namen fout te gebruiken", stelt Jonkman, woordvoerder van de Friese raad. Het internetadres www.fryslân.nl is bijvoorbeeld noodgedwongen te vinden op www.fryslan.nl.

De Friese vlagJonkman zegt verder: "We hebben twee rijkstalen in Nederland. We vinden het belangrijk dat het Fries als gelijkwaardige taal wordt erkend. Techniek mag daarbij geen belemmering zijn. Het is onvoorstelbaar dat het nog niet mogelijk is om dakjes en streepjes te gebruiken. Een beetje techneut moet dit toch voor elkaar kunnen krijgen. De stichting slaat echt een modderfiguur". Voor het gemak wordt er voorbij gegaan aan het feit dat de Nederlandse taal zelf ook verschillende woorden kent met leestekens die niet geregistreerd kunnen worden. De SIDN heeft nog niet gereageerd op de brief.

Volgende 16:55
Vorige 14:40

Reacties

«  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  »

"De stichting slaat echt een modderfiguur" - helemaal mee eens.

Maar serieus, ik meen me te herinneren dat er recentelijk een bericht was dat het binnenkort wel mogelijk wordt? Even zoeken...

De link: http://www.tweakers.net/nieuws/31331

In Duitsland kon t sinds kort.

Met die uitspraak ben ik het dubbel en dwars mee eens. Niet vanwege het feit dat ze domeinnamen niet correct in hun taal kunnen spellen, maar meer vanwege het feit dat deze vertegenwoordiger de essentiële technische verschillen tussen de spelwijze van de Friese taal en de Nederlandse taal aanduid met "dakjes en streepjes".

Ik heb die stichting zelf gemaild met het hele verhaal dat het technisch zeer moeilijk haalbaar is en financieel nog moeilijker. Ik heb van hun een kopie van de brief gehad en de kopie van de brief is toch wel iets ongenuanceerd in het nieuws gekomen. Hier volgt de originele brief:
Stichting Internet Domeinregistratie Nederland
Postbus 5022
6802 EA Arnhem
Tel: 026-3563681
Fax: 026-4423596
E-mail: office@sidn.nl

Keetwaltsje 1
8921 EV Ljouwert
E-mail: skriuwerrfb@operamail.com


Ljouwert, 22 maart 2004

onderwerp: uitgebreide karakterset domeinnamen en het Fries


Geacht bestuur van de SIDN,

Onlangs waren er in de kranten berichten te lezen over de uitbreiding van de karakterset voor domeinnamen. Daarbij werd geregeld verwezen naar het belang daarvan voor een juiste weergave van Duitse en Franse woorden en namen.

Wij willen u graag onder de aandacht brengen dat ook binnen Nederland behoefte bestaat aan een uitbreiding van de karakterset van de domeinnamen. De tweede rijkstaal, het Fries, maakt, naast het ook in het Nederlands voorkomende trema op de e (ë) tevens gebruik van accent circonflex en accent aigu en wel in de volgende verbindingen: â, ê, ô, û, ú. Op hoofdletters zijn dergelijke accenten minder gebruikelijk, maar zouden volgens de spellingsregels voor het Fries wel voor kunnen komen. De meeste domeinnamen, zo is volgens ons de praktijk, bestaan echter uit onderkastletters. Voorbeelden zijn www.fryslan.nl en www.afuk.nl die eigenlijk www.fryslân.nl en www.afûk.nl zouden moeten zijn.

Als nationaalwerkende instelling heeft u niet alleen een verantwoordelijkheid voor de eerste, maar ook voor de tweede rijkstaal, al kunnen wij ons voorstellen dat vanuit het perspectief van Arnhem dat misschien aan uw aandacht ontsnapt was. Vandaar dat wij dat graag onder uw aandacht wilden brengen.

Wij rekenen erop dat u zich in de nationale en internationale discussie voor het belang van heel Nederland in zult zetten en zien een inhoudelijke reactie van u met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend

drs. A.P. Versloot
secretaris

cc.
Provincie Fryslân
Konsultatyf Orgaan fan de Rie fan Europa
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties


[Deze brief is digitaal verstuurd en daarom niet ondertekend. Als u daar prijs op stelt, willen wij u uiteraard een papieren versie doen toekomen.]

Ik heb hier eigenlijk maar 1 ding op te zeggen een groot kanaal rond Friesland graven en de Noordzee opduwen stelletje zeurkousen.

Nog afgezien van t technisch aspect is t ook niet echt makkelijk aangezien er niet veel mensen zijn die fries kunnen schrijven. Dus voor een Brabander die een beetje informatie wil over Friesland is www.friesland.nl een stuk makkelijker www.fryslan.nl. Maar ja zoals t met dit soort fanatieke Friezen wel vaker t geval is kunnen ze niet verder denken als hun eigen provincie. En omdat t "officieel" de 2e taal is vinden ze eigenlijk dat iedereen Fries moet kunnen verstaan, spreken, schrijven en lezen. Te zielig voor woorden

Als ze wat verder zouden kijken dan hun neus lang is, dan zouden ze weten dat dit al op de agenda staat bij de volgende deelnemersvergadering.

Ze hebben die brief gestuurdo m druk uit te oefenen.

't staat wel als punt maar ja dan ook zijn van.
Vragen, geen vragen oke |:(

want dat gebeurd toch echt wel vaak.

oh, dus we moeten alle dns servers op de wereld maar even gaan herprogrammeren?

sgoed, doen we even...

als duitsland het kan waarom wij niet?

mischien kun je dan even url uittiepen met kringel-s-je ??\

Die Friezen moeten gewoon hun spreekwoordelijk scheur houden. De hele wereld moet het doen met 1-0, streepje en a-z.

tik het adres in van een duitse website met een dakje er in en je weet wat het probleem is. De landen hebben de beschikking over hun eigen dns programmatuur, maar de rest van de wereld kan er niet mee overweg als ze dit gaan veranderen.

tik het adres in van een duitse website met een dakje er in en je weet wat het probleem is. De landen hebben de beschikking over hun eigen dns programmatuur, maar de rest van de wereld kan er niet mee overweg als ze dit gaan veranderen.
Onzin. Je hebt er geen andere DNS infrastructuur voor nodig, het is backwards compatible.

Mee eens, op dit moment hebben we het nog over 7-bits en 8-bits codering van het alfabet (ASCII vs ANSI/ISO 8859-1).
Nog niet zo lang geleden mochten we alleen de 7-bit codering in een E-mailtje gebruiken, nu mag ook Unicode.
Hoog tijd dat andere internet protocollen zich ook maar aan de 21e eeuw aanpassen.

[Correctie]
DNS gebruikt(e) alleen a-z, 0-9 en de ´-´.
Een subset die ook wel UTF-5 wordt genoemd.

Onzin. Je hebt er geen andere DNS infrastructuur voor nodig, het is backwards compatible.
Over onzin gesproken.
Wat tybris bedoelt is dat er op jouw toetstenbord geen kringel-s zit. Dakjes en streepjes gaan nog wel, maar wat dacht je bijvoorbeeld van bijvoorbeeld de spaanse lettertekens?
Daardoor worden websites ontoegankelijk: niet omdat de DNS aangepast moet worden, maar omdat toetsenborden uit verschillende landen de instellingen missen voor de ondersteuning van de verschillende karaktersets...

Ik snap niet waar ze moeilijk over doen. Wat dacht je van de Chinezen, Duitsers, Arabieren etc. Het is juist zo handig dat je met een beperkte karakterset adressen beschrijft, het verhoogt de acceptatie en toegangelijkheid.

De Duitsers gaan het dus al doen...

Laat ze een boze brief schrijven naar logotech dat die karakters ook niet op een qwerty toetsenbord zitten.

Of naar de koningin dat er maar 26 letter in het alfabet zitten.

:+

Het nederlands alfabet heeft trouwens 28 letters.
Naast de 26 die we kennen uit het latijn hebben we
natuurlijk de ij, en om één of andere reden ook de ß (ben nog steeds zoekende naar een woord met een ß).
De ß staat al op het nederlandse toetsenbord, net als andere nederlandse leestekens zoals de §, de ±, de « en de », en de ¸, de ^, ´ en de ¨ om ç, â, é en ë de kunnen typen.
Alleen de ij moet nog een plek. Ik heb ´m zelf maar onder de Y (Alt-Gr + Y) gezet, maar hij moet natuurlijk naast de L, net als op een (nederlandse) schrijfmachine.

de ß een nederlandse letter?
geef mij een voorbeeld ;)

en voor de 'ÿ' (0x98) hebben we toch 'i' 'j' (ij), dat er ook nog eens beter uitziet? :P k heb daar nooit een toets voor gezien, ook niet op oude typmachines.

´k zei al, ben nog zoekende naar een woord met een ß :) We kennen wèl een woord met een ü; überhaupt.
De ÿ (0x98) is overigens niet hetzelfde als de ij (0x0133). De ÿ is een y met een ¨ (trema).
We kunnen inderdaad vaak de i en de j gebruiken.
Maar bij namen die beginnen met IJ zal een tekstverwerker de j vaak klein maken (IJsselstein wordt Ijsselstein) als I en J worden gebruikt. Dat zal bij IJsselstein (met een 0x0132) dus niet gebeuren.

Het nederlands alfabet heeft trouwens 28 letters.
Dat is incorrect, het zijn er gewoon 26. Daarnaast heb je accenten en leestekens (zoals de trema, accent aigu, het streepje enz.), symbolen, zoals de Gulden teken, Euro, etc. en (al dan niet historische) uitzonderingen (lange ij).

Hoewel de ü in sommige talen een onderdeel van het alfabet is is voor ons b.v. 'überhaupt' een Duits leenwoord met een leesteken. De lange ij hoort in de historische speciale gevallen categorie (of zo je wil uitzondering), maar het is nog steeds geen apart letter, ondanks dat er een unicode karakter voor bestaat, net als b.v. de æ. Sommige talen beschouwen een aantal karakters met accenten als apart letter, in het Nederlands is dat niet het geval en wordt de lengte b.v. door verdubbeling van letters bereikt (aa, ee), klank door lettercombinaties (oe, ou) en klemtoon/nadruk/lettergreep veranderingen door accenten.

Er is ook nog verschil tussen hoe dit allemaal gebruikt wordt, meestal vanuit praktische overwegingen, zie de volgordes in een woordenboek en een telefoonboek.

Voor zover ik weet bestaat er geen Nederlands woord met ß.

Taaleigen speciale tekens, leestekens etc. zijn wel mogelijk in URL's, alleen is het niet zo handig omdat er veel software is die aangepast moet worden, zowel aan de server als client kant, dus ook aan de infrastructuur. Alles in unicode doen is geen oplossing, dat verlaagt voor vele toepasingen de efficiëntie (vertaalslagen, opslag/bandbreedte/geheugenverbruik, daaruit voortvloeiende afname van snelheid, logische overwegingen i.v.m. sorteervolgorde e.d.). Alleen URL's in unicode doen en ander software niet houdt weer een vertaalslag in enz. Daarnaast krijg je ongetwijfeld met proliferatie van verschillende systemen te maken die interoperabiliteit bemoeilijken. Dit is geen Fries probleem, het is wereldwijd.

Wellicht komen er in de loop der tijd aanpassingen en protocollen om dit op een redelijke en uniforme manier op te lossen, zeker als b.v. China een economisch wereldmacht wordt met groter invloed dan de VS nu uitoefent op Internet en computertechnologie in het algemeen.

Een interessante verhandeling over het Nederlandse alfabet vind je hier.

ik viond dit ronduit belachelijk.
Er zijn in Duitsland ook namen die zonder trema of accent geschreven moeten worden
Köln word ook gewoon Koeln op internet
En in de franse taal hebben ze precies hetzelfde probleem.
Nu kan Friesland wel dat willen, maar als alle andere landen rekening hiermee houden waarom zij dan niet?

Eh, in duitsland gaan ze het nou net mogelijk maken om speciale tekens te gebruiken. En als de Duitsers het kunnen waarom kan het dan niet in Nederland?

Een beetje vooruitgang doet toch niemand kwaad?

Ja, en Hörman wordt zo Hoerman. voor de Nederlandse klanten niet echt een leuke url. Zo zijn er vast nog wel meer namen beginnend met Hörxxx geregistreerd.

Köln word ook gewoon Koeln op internet
Heeft niets met het internet te maken. Duitsland heeft de e als vervanging van de trema allang geaccepteerd voordat het internet zelfs was uitgevonden!

ik geloof niet dat url-en e.d. uitdrukkingen van een bepaalde taal zijn. Hooguit een gebruksvorm van ons romaanse alfabet die op deze wijze, zonderleestekens, wel praktisch is. imo is het teveel gedoe om al die tekentjes erin te zetten met je tobo

Niet? hoe denk je dat een URL er in het Chinees uitziet? Toch heel erg anders dan een Nederlandse!

Eh, gewoon hetzelfde...?!
1. Voor mijn de ouders van mijn chinese vriendin print ik wel eens chinese nieuws artikels uit. Mijn chinees is echt prut, maar die linkjes zijn vaak wel duidelijk.
http://www.singtao.com
2. ik werk bij nedstat en zet ip-nummers op plaats / bedrijf.
offtopic:
ja, echt dat gebeurt handmatig!
Dan kom je toch vaak op niet europese websites en die linkjes zijn echt standaard.

Ik weet ook wel dat chinees een totaal ander taal systeem is vandaar dat ik zei ons "romaans" alfabet. Ik ook dat in china er slechts 1 van de 7 "hoofd" talen die china heeft gebruikt wordt in url-en e.d.

Dat zal lekker veel bezoek trekken, een site met een URL met dakje erin. Want hoeveel mensen weten hoe je dat intikt? Of hebben Friezen tegenwoordig al eigen toetsenborden?

Heel vroeger had men toetsenborden met "Nederlandse" indeling daar zat al deze narigheid standaard op. Nu gebruiken wij standaard de amerikaans-internationale indeling. Ik heb een aantal keer op een nederlands toetsenbord gewerkt maar ik vind het een ramp zo word het bijvoorbeeld een heel gedoe om de dubbele punt op het scherm te krijgen. Alle vaak gebruikte tekens zitten gewoon ergens anders of moeten met vreemde toetsen combinaties tevoorschijn gehaald worden.

<offtopic> Ik ben met een Nederlandse begonnen. Alles stond er tenminste rechtstreeks op i.p.v. alt-codes. Helaas waaren de aanslagen waardeloos. Anders gebruikte ik het nog wel.</offtopic>

De Friezen kunnen wel meer willen, maar denk eerst na voordat je wat beweert. Als je een site hebt voor toeristen ga dan geen vreemde tekens gebruiken, die vinden ze toch niet.

Om dan toch gevonden te worden zullen ze waarschijnlijkl twee domeinen registreren en de een naar de echte Friesche site doorlinken.

Kost een paar centen, maar dan heb je ook wat.

Voor mij hoeft het allemaal niet zo...

Heel vroeger had men toetsenborden met "Nederlandse" indeling daar zat al deze narigheid standaard op.
* 786562 panniEn het @ heb je in één keer!

Echt, ik kan niet meer zonder het Nederlandse toetstenbord.

is shift-2 dan zo'n probleem?
de dubbele punt is op een 'normaal' toetsenbord ook met een dubbele aanslag (shift+ ;) te bereiken

het is maar net wat je gewend bent denk ik, ik ben op een nederlands toetsenbord gewoon de weg kwijt (stel hem in als vs-internationaal en alles zit weer op de gewone plek, alleen staat het niet op te tb aangegeven)

Er zijn nog steeds nederlandse toetsenborden. Echter, om één of andere reden zijn VS toetsenborden ook ingeburgerd «waren zeker een ƒ goedkoper». In vrijwel elk ander land is dit niet gebeurd.
De meeste mensen hebben dus geen problemen met cultuureigen karakters, en dus ook niet met websites die speciaal voor hun cultuur zijn bedoelt.
Toetsenborden van landen met meerdere culturen
(belgië, met nederlands en franse invloeden, en zwitserland met duits/frans/italiaans/retro-romaans) zitten vol met leuke toetscombinaties.

Als een land of cultuur nu domeinen in hun eigen alfabet willen hebben «of zelfs top-domeinen, .한국, .日 of .中», prima toch?
Trouwens, de meeste URL´s worden niet ingetypt, maar aangeklikt.

H

het dakje staat boven je 6 :P

Dit heb ik ook al gelezen in de krant. Vooral het "Techniek mag daarbij geen belemmering zijn" vind ik nergens op slaan. Iedereen heeft er 'last' van dat er regels worden opgesteld voor dit soort dingen.
Is het een belemmering voor mij als ik bijv. naar Leeuwarden wil rijden en er ligt geen snelweg naartoe? Ik wil er toch naar toe, dus maak ik gebruik van de middelen...

Ik heb niets tegen de friese taal, maar dit vind ik belachelijk.
Waarom zouden ze? Geen van de landen die tekens gebruikt anders dan het basis-westerse alfabet kunnen domeinen registreren met hun eigen tekens.

Feitelijk onjuist. Neem Japan bijvoorbeeld: http://mitsuketa-nihongo.jp/

(voor de mensen zonder een geschikte browser: daar staat een flinke lijst met domeinen in het Japanse schrift)

Het vervelende is juist dat je met een ongeschikte windows-verise dus bepaalde websites lastiger kunt bereiken.
En dat is voor mij persoonlijk het grote nadeel.
«  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  »

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.

Volgende 16:55
Vorige 14:40
VNU Media logo Powered by True

© 1998 - 2008 Tweakers.net - Alle rechten voorbehouden

Uitgever van: