Europees Parlement neemt copyrightrichtlijn aan

Het Europees Parlement heeft vandaag een richtlijn aangenomen die aan bedrijven de mogelijkheid geeft om invallen te laten doen in huizen, of beslag te leggen op goederen of banktegoeden, als het vermoeden bestaat dat hun intellectueel eigendom geschonden wordt. De richtlijn, bekend onder de naam EU Intellectual Property Rights Enforcement Directive, werd met 330 stemmen voor en 151 tegen aangenomen. Het betreft hier dus niet de regelgeving waarover we eerder berichtten. Die richtlijn uit 2001 gaf voorschriften om tot een harmonisatie van de verschillende auteurswetten in Europa te komen. De regeling waarover vandaag gestemd is, gaat over de manier waarop rechthebbenden van intellectuele eigendom hun recht kunnen handhaven tegenover derden. Het gaat om strenge maatregelen, die genomen kunnen worden tegen een vermeende copyrightschender. Oorspronkelijk was de richtlijn bedoeld om professionele piraten, criminelen en vervalsers aan te pakken.

Gaandeweg het wetgevingsproces kwam men echter op het idee om de regels te laten gelden voor elke vorm van schending van intellectuele eigendom. Als een bedrijf dus denkt dat iemand zijn auteursrecht schaadt, dan heeft het op grond van deze regeling zware middelen tot zijn beschikking, zoals beslag op goederen en banktegoeden. Daarnaast zouden huiszoekingen verricht mogen worden. Onder andere mensenrechtenorganisaties vreesden dat deze maatregelen ook zouden gaan gelden voor de kleine thuisgebruiker die zo nu en dan met een P2P-programma als Kazaa eens een nummertje downloadde. Aanvankelijk stond dat ook zo in de ontwerpregeling. Men trok dan ook al gauw de vergelijking met de grootscheepse juridische actie die de Amerikaanse RIAA op grond van de DMCA tegen fileswappers voerde.

De angst bestond dat zulk soort acties in Europa ook mogelijk zou worden. Uiteindelijk zijn er daarom enkele amendementen aangenomen, waardoor de regeling op dat punt gewijzigd is. De wijzigingen gingen vooral over de vraag wie de rechthebbenden van intellectuele eigendom nu eigenlijk aan mogen spreken en vooral wat voor sancties daar dan aan verbonden kunnen worden. Uiteindelijk is vastgesteld en aangenomen dat er geen actie mag worden ondernomen tegen consumenten die "in goed vertrouwen" (of misschien beter: "te goeder trouw") muziek downloaden voor eigen, persoonlijk gebruik. Ook voorstellen om vervalsers een celstraf in het vooruitzicht te stellen werden in een later stadium van tafel geveegd.

De verwachting is dat de ministers van de verschillende EU-lidstaten later deze week hun handtekening onder de regeling zetten. De lidstaten hebben dan achttien maanden de tijd om de richtlijn te implementeren in hun nationale wetgeving. Het gaat hier namelijk niet om Europese supranationale wetgeving waar alle inwoners direct door gebonden worden. Een richtlijn is een opdracht aan de nationale parlementen om in wetgeving te voorzien, die moet voldoen aan de voorwaarden zoals gesteld in de regeling. Gezien de vrij milde houding van de Nederlandse overheid tegenover zaken als de 'legale thuiskopie' en het downloaden via programma's als Kazaa, is de kans aanwezig dat de regels in Nederland uiteindelijk minder streng uitvallen dan de richtlijn doet vermoeden.