Overzicht: mobiele processors in 2004

Het Duitse TecChannel heeft een overzicht van de mobiele processors in 2004 gemaakt. Kopers wordt aangeraden om goed op de specificaties te letten, het komt namelijk vaker voor dat een oudere processor in een modern ogende notebook terecht komt. Begin volgend jaar maakt de nieuwe versie van de Pentium M onder de codenaam Dothan zijn opwachting. Er komt ook een mobiele versie van de Prescott en een nieuwe Centrino-chipset. Eeuwige Intel-concurrent AMD komt dan weer met de Athlon 64 Mobile en ook Transmeta probeert een graantje mee te pikken van de mobiele markt. Een overzicht:

Mobile Athlon 64

De processor waarmee AMD een tijd terug gekomen is, is geen echte mobiele processor. De Athlon 64 Desktop Replacement (DTR) is een licht aangepaste versie van de Athlon 64; zo is de ingebouwde geheugencontroller geschikt voor ten hoogste DDR333-geheugen. Om het energieverbruik aan te pakken is de bekende PowerNow!-technologie dan weer ingebakken. De Athlon 64 DTR is verkrijgbaar in de smaken 3000+ en 3200+, met kloksnelheden van respectievelijk 1,8 en 2GHz. Voor het eerste kwartaal van 2004 staat er ook een 3400+ op de planning. Het verschil in stroomverbruik is redelijk klein, zo verbruikt de 3200+ DTR 81,5W waar de desktopversie 89W verbruikt.

Een 'echte' Mobile Athlon 64 volgt dan in de eerste helft van volgend jaar. Deze processor zal eveneens met behulp van een 0,13µ-proces gebakken zijn, de overstap naar 0,09µ wordt pas in de tweede jaarhelft gemaakt met de Odessa-core, in 2005 volgt de Oakville. Naast de verandering van het productieproces zou ondersteuning voor DDR-II een potentiële vernieuwing kunnen zijn in deze Athlon 64's. Het is ook de bedoeling om grondig in het stroomverbruik te snoeien. Ter illustratie: de Pentium M 1,7GHz verbruikt slechts 24,5W, de 1,3GHz Transmeta Efficeon TM8600 doet het nog beter met amper 13W. Ook de Athlon XP-M krijgt een opvolger onder de naam Dublin. Het gaat echter niet om een echte Athlon XP, maar om een afgeslankte Athlon 64 - waarvan de 64 bits-extensies ironisch genoeg uitgeschakeld zijn. Ook deze CPU zal op termijn op 0,09µ gebakken worden, verwijzend naar de Trinidad-core in de tweede helft van 2005.

Pentium M 'Dothan'

De huidige Pentium M's zijn uitgerust met een Banias-core en maken deel uit van het Centrino-platform. Het is niet de bedoeling om deze core nog verder op te schalen dan de huidige 1,7GHz. De nieuwe Dothan-core staat in het eerste kwartaal van 2004 op de roadmaps genoteerd en, anders dan bij AMD, zal de Dothan op 0,09 micron gebakken zijn. De 140 miljoen transistors worden voornamelijk ingenomen door de ruime L2-cache van 2MB. De Enhanced Data Prefetcher zorgt voor een betere aanvoer van gegevens naar het cache-geheugen en de Enhanced Register Data Retrievel zorgt voor een efficiënter beheer van het register.

De nieuwe kloksnelheden worden 1,6, 1,7 en 1,8GHz. Om de eerste twee varianten te kunnen onderscheiden van hun Banias-broertjes, zal de letter A er aan toegevoegd worden - dat is overigens eerder ook al gebeurd, zoals bij de overgang van de Pentium 4 Willammette naar de Northwood. In het derde kwartaal van volgend jaar wordt er een 2GHz- én een 1,5GHz-versie uitgebracht. In het vierde kwartaal wordt dan de overstap naar een 533MHz FSB gemaakt en zal de kaap van 2GHz gehaald worden. Ook de Low Voltage Pentium M Dothan met een klokfrequentie van 1,3 en 1,4GHz zal die overstap maken, terwijl de Ultra Low Voltage-variant bij een FSB van 400MHz blijft zweren.

Sonoma

Ook Intel's chipsetafdeling zit niet stil, de Sonoma is de nieuwe chipset die de Dothan zal ondersteunen en het Centrino-platform moet handhaven. Nieuw is de ondersteuning voor DDR-II, weliswaar in de vorm van SO-DIMM's. Naast een opvolger voor de Extreme2-videochip behoort ook een mobiele versie van de ICH6-Southbridge tot de nieuwigheden. Dat brengt naast ondersteuning voor Serial ATA ook ondersteuning voor ExpressCards, gebaseerd op de PCI Express-interface, met zich mee. Ook vernieuwd en stroombesparend onboard geluid onder de naam Azalia en ondersteuning voor 802.11a/b/g WLAN behoren tot de mogelijkheden van de Sonoma.

Mobile Prescott

Naast de Pentium M heeft Intel ook nog de 'gewone' mobiele Pentium 4. In september lanceerde Intel een 3,2GHz-versie van deze processor, met een FSB van 533MHz en voor het eerst ook HyperThreading. Ook de Pentium 4-M 2,66, 2,8 en 3,06 zijn toen in een HT-versie uitgebracht. In het tweede kwartaal van 2004 zal de Prescott-core ook in de mobiele CPU's zijn intrede doen met kloksnelheden van 2,8 tot 3,46GHz - ook nu zal een 'A' de Prescotts moeten onderscheiden van de Northwoods. De L2-cache bedraagt 1MB. Waar de desktop-Prescott voortbouwt op de 800MHz FSB, zal de mobiele Prescott het op 533MHz houden. In het derde en vierde kwartaal van volgend jaar moet er dan respectievelijk een 3,6GHz- en 3,73GHz-versie volgen. De prestatie zal beter zijn dan die van de Pentium M, maar daar moet ook een flink hoger stroomverbruik voor geïncasseerd worden.

Transmeta Efficeon

De Efficeon-reeks deed haar intrede in oktober van dit jaar met kloksnelheden tot 1,3GHz. De chips worden bij TSMC gebakken op 0,13 micron met kloksnelheden van 1GHz tot 2GHz - net als de Pentium M. In de tweede helft van 2004 zal de overstap naar 0.09µ gemaakt gaan worden, met kloksnelheden van 1GHz tot - net als de Pentium M - 2GHz. Er zal een gunstiger geprijsd instapmodel met 512KB cache op het tweede level, de high-end modellen zullen over 1MB cache beschikken. Fujitsu zal de productie trouwens binnenkort overnemen van TSMC. In 2005 zal een derde generatie Efficeons volgen, die mogelijk op 0,065µ gebakken zullen zijn. Meer details hierover zijn vooralsnog niet bekend.

Conclusie

Intel concentreert zich volledig op het Centrino-platform en bouwt de Pentium M-serie uit met kleinere productieprocessen, een grote cache en hogere FSB's. Transmeta probeert in de buurt te komen door volgend jaar eveneens een 2GHz-processor te lanceren. Tweakers die volgend jaar een Centrino-notebook kopen doen er goed aan om te verifiëren of het wel degelijk om een Dothan-Pentium M gaat. Wie een topprestatie verlangt, moet ongetwijfeld voor de 3,46GHz Mobile Prescott kiezen. Een mobiele AMD-processor zou in dit opzicht ook een goede keuze zijn, maar vanwege het hoge stroomverbruik zijn beiden voorlopig minder interessant voor de gemiddelde notebookgebruiker. Daarvoor is het wachten tot AMD een 'echte' Athlon 64 Mobile lanceert.