Voor het Nederlandse recht is iets als een EULA sowieso al een vrij merkwaardige constructie. Wat gebeurt er: ik als klant koop een stuk software van de softwareboer bij mij om de hoek. Dat betekent dat ik met deze boer een overeenkomst sluit. Die overeenkomst is een meerzijdige obligatoire overeenkomst, wat inhoudt dat deze voor beide partijen verbintenissen schept. Voor mij de verbintenis om de boer te betalen; voor de boer de verbintenis om mij het stuk software te leveren (dat die beide handelingen doorgaans op hetzelfde moment plaats vinden, doet voor de theorie niet terzake).
Dan kom ik thuis met mijn stukje software en als ik dat wil installeren, word ik geconfronteerd met een overeenkomst die vele malen uitgebreider is dan de vrij eenvoudige overeenkomst die ik met de softwareboer had gesloten. Deze overeenkomst is er een tussen de producent en mij, en ik ga akkoord met die overeenkomst, juist dóór het installeren van de software. Ik word doodgegooid met de meest afgrijselijke termen (die voor veel mensen toch niet echt eenvoudig te lezen zijn). En dat alles kom ik pas te weten als ik m'n verpakking al opengesloopt heb... en dus een heel sterk verhaal op zal moeten hangen tegen mijn softwareboer, als ik m'n geld terug zou willen.
Nu vind ik het rare aan deze constructie, dat die tweede overeenkomst welks inhoud vele malen belangrijker is voor mij als gebruiker dan de eerder gesloten koopovereenkomst, niet bekend is aan mij vóórdat ik die eerste overeenkomst sluit. Kortom, ik weet eigenlijk helemaal niet wat ik koop. Ik weet dat het stukje software kán wat ik wil... dat heeft de boer mij uitgelegd; maar ik weet nog helemaal niet of ik het stuk software bijvoorbeeld wel mág gebruiken volgens de EULA voor het doel waar ik voor wil gebruiken.
Ten tweede heb ik wat bedenkingen bij het karakter van iets als een EULA. Een EULA voldoet mijns inziens geheel aan de definitie van Algemene Voorwaarden die wij uit art. 6:231 sub a BW kennen:
In deze afdeling wordt verstaan onder algemene voorwaarden: een of meer schriftelijke bedingen die zijn opgesteld teneinde in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen, met uitzondering van bedingen die de kern van de prestaties aangeven, voor zover deze laatstgenoemde bedingen duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd;
Voor zover ik dat kan overzien gaat een EULA over schriftelijke bedingen, die niet direct de kern van de prestaties aangeven. (Over het algemeen wordt onder "kern van de prestaties" begrepen: wat is het onderwerp van de overeenkomst en wat is de tegenprestatie?). Verder wordt de EULA in meerdere overeenkomsten toegepast. Ook in dat opzicht is de EULA volkomen identiek aan bijvoorbeeld Algemene Voorwaarden van KPN ofzo.
Nu ik ervan uitga dat we in feite te maken hebben met Algemene Voorwaarden, is het interessant om te kijken wat dat voor gevolgen met zich meebrengt. In Nederland werkt het zo, dat je vóór of bij het sluiten van de overeenkomst de voorwaarden terhand gesteld moet hebben gekregen. Het is dus inderdaad onmogelijk, zoals de nieuwsposter ook stelt, dat je akkoord gaat met de licentievoorwaarden bij het openmaken van de verpakking, waarin deze voorwaarden zich bevinden.

Nu heeft het Nederlandse recht een leuke oplossing voor dit probleem gevonden. Art. 6:234 lid 2 BW vertelt ons dat bedingen uit een dergelijke overeenkomst vernietigbaar zijn, als deze voorwaarden niet onverwijld op verzoek worden toegezonden na het sluiten van de overeenkomst. Hier ontvang je de voorwaarden direct nadat je er mee akkoord gegaan bent. De tijd ertussen is dus nog korter... waardoor we er gevoegelijk van uit kunnen gaan dat een dergelijke handelswijze onder het Nederlandse recht eventueel wél door de beugel zou kunnen.
Dan kom ik dus weer terug bij mijn eerste punt... wat nu als ik achteraf niet met de EULA akkoord ga? Ik heb de verpakking open gemaakt en ben als zodanig al akkoord gegaan mét diezelfde EULA. Na het lezen ervan wil ik dat toch niet. Kan ik dan zomaar terug naar de softwareboer? De softwareboer heeft mij het stuk software geleverd waarvoor ik betaald heb. Dat stuk software is goed... Kan ik de verkoper dan een opengescheurde verpakking geven en zeggen: nou wil ik hem niet meer, want de EULA staat me niet aan?
Wat heeft die softwareverkoper met die EULA van doen... hij hoefde mij alleen maar het cd'tje te geven nadat ik betaalde, die EULA was geen onderdeel van de overeenkomst tussen de softwareboer en mij! Dáár zit 'm dus het werkelijke probleem wat mij betreft. De EULA moet niet ingesloten worden in de verpakking, maar dient nog vóór de aankoop ter hand gesteld te worden door de verkoper. Dat zou een hoop problemen oplossen. Of deze voorwaarden dan als onderdeel van de koopovereenkomst tussen mij en de softwareverkoper moeten gelden weet ik nog niet, maar dat zou wel een logisch gevolg zijn.
Concluderend: de EULA uit de verpakking, de EULA van cd-rom. Gewoon op papier drukken en in de winkel leggen. Dat is de enige oplossing voor dit probleem. Helaas zullen de softwaremakers hier niet zo blij mee zijn, want die hebben natuurlijk wel enigszins baat bij de huidige ondoorzichtige constructie.

Interessant betoog van Superdeboer. Als aanvulling daarop twee puten.
Het is vaak goedkoper en logistiek eenvoudiger om de EULA op de cd te branden in plaats van hem los bij te sluiten. De software zorgt er automatisch voor dat je de EULA in de juiste taal te zien krijgt, terwijl je anders EULA's zou moeten bijvoegen in een heleboel verschillende talen. Ik kan me best voorstellen dat leveranciers daar niet op zitten te wachten (al zou ik het wel een goede zaak vinden).
Verder staat in EULA's soms de volgende tekst:
If you do not agree to the terms of this EULA, then DO NOT install, access or use the software product; in such event the original purchaser may, however, return it to the place of purchase within thirty days of the date of original purchase for a full refund.
Zelfs al heb je de verpakking opengemaakt, dan kun je dus toch je geld terugkrijgen. Natuurlijk moet de retailer dan wel weten dat hij zelf de geopende doos weer kan inleveren bij de maker van de software. Het principe is goed, maar ook hier kan ik me best voorstellen dat retailers (onterecht) nogal moeilijk kunnen doen.
Imo doet de retailer niet (onterecht) moeilijk. Als je het verhaaltje van superdeboer goed naleest, zie je dat die retailer niets met die eula te maken heeft. Hij heeft jou iets verkocht. Ga jij dat terugbrengen, derft hij inkomsten. Daarnaast moet hij meer arbeid verrichten (zaakje terugsturen, zorgen dat hij/zij z'n geld terug krijgt, enz) zonder hiervoor betaald te krijgen.
Het hele verhaal is ook nogal merkwaardig, een beetje in de EULA iets gaan zetten waar de softwareboer zich aan moet houden. Het wachten is op de fabrikant die in z'n eula zet 'u kunt dagelijks de kassa bij uw leverancier leveren, en tweewekelijks zijn vrouw in alle standjes nemen'.
De EULA impliceert hier dat er wel degelijk een (indirecte) overeenkomst tussen producent en eindverkoper is, ware het slechts doordat er gesproken wordt over 30 dagen bedenktijd, waar de Nederlandse wet de detaillist verplicht om zijn klant 8 (of was het nou 14?) dagen bedenktijd te geven.
Dat geldt voor kopen op afstand (waarbij bij Dell overigens wel sprake van is).
Een gewone winkelier hoeft jou je geld niet terug te geven hoor.. een koop is een koop, tenzij het product niet doet wat van het product verwacht mag worden. En zelfs dan hoeft de winkelier jou geen geld terug te geven, pas als hij niet in staat is om een product te leveren wat wel aan die verwachtingen kan voldoen.