Mobiele telefoons

De opmars van mobiele telefoons begon pas echt halverwege jaren negentig, met de opkomst van de gsm. Gsm was oorspronkelijk de naam van de stuurgroep die een digitale draadloze netwerktechnologie moest ontwikkelen, Groupe Special Mobile. Gsm werd niet alleen de naam van de netwerktechnologie, maar in de volksmond kregen de telefoons die op dat netwerk opereerden ook die naam: gsm's.

Eind jaren negentig werd al duidelijk dat mobiele telefoons in de toekomst meer zouden worden dan alleen telefoons. Met de veiling van de 3g-frequenties werd een grote toekomst voorspeld voor mobiel breedband: snel internet voor de mobiele telefoon. De 3g-netwerken kwamen in Nederland rond 2004 en 2005, maar er bleek weinig behoefte aan.

Het probleem bleek tweeledig: het bellen en sms'en was al niet goedkoop, maar mobiel internet moest per eenheid van bijvoorbeeld 20Kb worden afgerekend. Daardoor wisten mensen nooit hoeveel het aan het eind van de maand zou kosten. Daarnaast waren er nog weinig toepassingen die gebruik maakten van het mobiele internet.

Dat veranderde snel rond 2008. Providers schakelden over op flat-fee internet van een tientje per maand om gebruikers te lokken naar de 3g-netwerken, waarin zoveel was geinvesteerd. Bovendien kwam Apple met de iPhone, waarvoor in snel tempo apps werden ontwikkeld. In het kielzog daarvan kwam Google met Android, ook met als centrale functie het downloaden en draaien van apps van derden.

De veranderende functie van telefoons werd duidelijk in de vormgeving van telefoons. Waar veel telefoons in 2007 nog een numeriek toetsenbord hadden in 2007, schakelden fabrikanten rond 2009 veel over op een touchscreen met daaronder knoppen om telefoontjes aan te nemen en op te hangen. De traditionele groene en rode knop is inmiddels verdwenen van vrijwel alle vooral duurdere telefoons op de markt.

In plaats van alleen een telefoon vervult het mobieltje nu de rol van modern Zwitsers zakmes: het wordt onder meer gebruikt om sociale netwerken als Facebook bij te houden, e-mail te checken, te chatten met vrienden via bijvoorbeeld WhatsApp, informatie over weer en verkeer te raadplegen, te navigeren, al dan niet streaming muziek te luisteren, foto's en video's te maken en te delen en games te spelen.

De veranderde functie van telefoons wordt ook weergegeven in de abonnementen van providers: in plaats van belminuten en sms'jes staat de bundel voor mobiel internet centraal. Bellen en sms'en kan in veel gevallen onbeperkt worden gedaan bij abonnementen, terwijl mobiel internet veel duurder is dan enkele jaren geleden. Veel mensen bellen minder vaak, terwijl sms dankzij WhatsApp snel in populariteit afneemt.

De mobiele telefoon heeft voor veel mensen inmiddels goeddeels de functies van onder meer de mp3-speler, de pnd, de compactcamera, handheld consoles en pda overgenomen. Het is onduidelijk welke zaken de komende jaren overbodig kunnen worden gemaakt door de uitbreiding van functionaliteit van smartphones, maar fabrikanten zullen proberen onder meer delen van de portemonnee en de sleutelbos overbodig te maken met nieuwe functionaliteit van het mobieltje.